- ზოგჯერ მიიჩნევა, რომ მშენებლობის საინფორმაციო მოდელირება (BIM) მხოლოდ ვერტიკალური მშენებლობის სფეროსთვის არის გამოსადეგი. თუმცა ტერმინი “building” ამ შემთხვევაში შეცდომაში შემყვანია.
- სამოქალაქო ინჟინერიისა და სამშენებლო კომპანიები სულ უფრო ხშირად იყენებენ BIM პროცესებსა და ინსტრუმენტებს ეფექტურობის გასაუმჯობესებლად, ნარჩენების შესამცირებლად და ყველა სახის ინფრასტრუქტურული პროექტის შედეგების გასაუმჯობესებლად.
- განაგრძეთ კითხვა, რომ გაიგოთ, თუ როგორ იყენებენ სამოქალაქო მშენებლობის სპეციალისტები BIM-ს პროექტების ციფრულად განსახორციელებლად.
7 გზა, რომლითაც სამოქალაქო ინჟინრებსა და კონტრაქტორებს ახლა შეუძლიათ BIM-ის გამოყენება
- მონაცემთა მომზადების დროის შემცირება
დიზაინის ინფორმაციის საველე გუნდებთან და ავტოპარკებთან მარტივად გაზიარებამ თამაშის წესები შეცვალა Duna Aszfalt Zrt-ისთვის, უნგრეთის ერთ-ერთი უდიდესი ადგილობრივი სამოქალაქო კონტრაქტორისთვის. „ვინაიდან ჩვენ გვაქვს 3D სურათი პროექტის ყველა ობიექტის 83 ობიექტის დიზაინიდან, ჩვენ შეგვიძლია ეფექტურად შევქმნათ მანქანების მართვის მონაცემები. ვვარაუდობ, რომ ჩვენ ახლა დროის დაახლოებით 75%-ს ვზოგავთ მანქანების მართვის მონაცემების წარმოებასთან დაკავშირებით, ვიდრე ადრე“, – იუწყება ბეატრიქს საბო, BIM მენეჯერი.
ვინაიდან ინფრასტრუქტურული პროექტები, როგორც წესი, უფრო ხანგრძლივია, ვიდრე სამშენებლო პროექტები და ხშირად საჭიროებს მონაცემებს მრავალი სხვადასხვა წყაროდან, სამოქალაქო BIM დიზაინის პროგრამული უზრუნველყოფა ხელს უწყობს მონაცემების უფრო მარტივად მოპოვებას, ვიდრე პროექტის მიწოდების ტრადიციული მეთოდი, რომელიც ნახაზების გამოყენებას ან ამ ნახაზებიდან ციფრული მოდელის ხელით შექმნას ითვალისწინებს.
- პროექტის პროგრესის კონტროლი
BIM-ის გამოყენება უზრუნველყოფს სტრუქტურულ, პირდაპირ მონაცემთა ნაკადს ოფისსა და ობიექტს, ასევე დიზაინსა და მშენებლობას შორის. მაგალითად, PORR-ის გეოდეზისტ ინჟინრები იყენებენ WorksManager-ს (Trimble-ის დიზაინის მართვისა და მოდელის ვერსიების საშუალება), რათა მანქანის ოპერატორებს რეალურ დროში მიაწოდონ მოდელის განახლებული ვერსია.
როდესაც ტექნიკა მოძრაობს ობიექტზე, ის ქმნის მონაცემებს ზედაპირების შესახებ, რომლებიც შემდეგ შეიძლება გამოიყენონ Quadri-ში (Trimble-ის სამოქალაქო BIM თანამშრომლობის პლატფორმაში). ეს საშუალებას აძლევს PORR-ს ზუსტად იცოდეს, რა შესრულდა, სად შესრულდა და ვის მიერ — ყოველ დღე. მათი BIM კოორდინატორისთვის მარტივია მოცულობის გაანგარიშება და პროექტზე ცვლილებების გავლენის შეფასება.
- პროექტის მონაცემების ორგანიზება და სინქრონიზაცია
BIM პროცესში ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ელემენტია საერთო, გაზიარებული მოდელის გამოყენება. ეს მოდელი ყველა მონაწილისთვის (სააგენტოები, ინჟინრები, კონტრაქტორები, გეოდეზისტები, ტექნიკა, მესაკუთრენი და სხვა სპეციალისტები) წარმოადგენს ერთიან და სანდო ინფორმაციულ წყაროს.
ამის მეშვეობით გუნდები თავიდან იცილებენ მონაცემების დუბლირებას სხვადასხვა სისტემაში, დროულად პოულობენ პრობლემებს პროდუქციის შეჩერებამდე, იცავენ მოდელირებისა და სამუშაო სტანდარტებს და ამარტივებენ დაგეგმვის პროცესს.
„როდესაც გზის საძირკველს ვაშენებთ და დრენაჟის ადგილმდებარეობას განვსაზღვრავთ, შეგვიძლია დიზაინის მოდელები და გეოდეზიური მონაცემები ერთ ხედში გავაერთიანოთ და სწრაფად გავიგოთ, საჭიროა თუ არა კარიერის სამუშაოები,“ — ამბობს ჰეიკი ლეხკონენი, Skanska Infra-ს BIM სპეციალისტი.
„ვფიქრობ, გაზიარებული მონაცემთა ბაზა აუცილებელი ინსტრუმენტია პროდუქტიულობისა და ეფექტიანობის გასაუმჯობესებლად,“ — ამბობს ის.
- მიიღეთ უფრო ზუსტი რაოდენობრივი მონაცემები – უფრო სწრაფად
რაოდენობრივი მონაცემების ციფრულიზაცია BIM ტექნოლოგიის გამოყენებით გამორიცხავს ინფორმაციის მასშტაბირების საჭიროებას ნახაზებიდან და ფოტოებიდან, ან იმ ადგილიდან, რომელიც არ არის მომზადებული ან მკაფიოდ მონიშნული გეოდეზისტების მიერ.
ტრადიციული მეთოდით, მონაცემების დათვლა გულისხმობს 2D ნახაზებიდან ელემენტების ხელით ამორჩევას, შემდეგ კი პროგრამული უზრუნველყოფით მათი ზომების განსაზღვრასა და მონაცემების სიაში შეყვანას. ინფრასტრუქტურული პროექტების შემფასებლებისთვის ეს ხშირად ნიშნავს ანალოგური ინფორმაციის ინტერპრეტაციას ნაკლებად ზუსტი წყაროებიდან.
თუმცა BIM ხელსაწყოები, როგორიცაა Trimble Business Center, გამორიცხავენ ასეთ შრომატევად პროცესებს. ისინი იყენებენ მოწინავე მონაცემებსა და ალგორითმებს, რათა რაოდენობრივი შეფასება იყოს მაქსიმალურად ზუსტი და ინტეგრირებული მოდელები შეიცავდეს GNSS მონაცემებს.
მზარდი სამშენებლო ხარჯების პირობებში, საინჟინრო და სამშენებლო კომპანიებისთვის გადამწყვეტია მაქსიმალურად ზუსტი ხარჯთაღრიცხვების შედგენა — რაც ზუსტად ციფრული რაოდენობრივი მონაცემებით იწყება.
- დროის დაზოგვა დიზაინის ცვლილებებისას
ინგი გუდმუნდსონი, Spotland-ის BIM ინჟინერი, მუშაობდა კომპლექსური განვითარების პროექტზე, რომელიც მოიცავდა ტენიანი ზონის მქონე რეგულირებად გზაჯვარედინს, მრგვალ ჩიხებს, ხიდებს, ბილიკების კავშირს, კლიმატისა და გარემოს ცენტრის ინფრასტრუქტურასთან შეერთებას, გადამუშავებისა და გამწმენდი სისტემების ინტეგრირებას, არსებული ველობილიკის მოდიფიცირებას, წყალარინების და დრენაჟის სისტემების განვითარებას, ასევე აუზების და ნაკადულების დაგეგმვასა და გაფორმებას.
გუდმუნდსონი განმარტავს, რომ წარსულში გზაჯვარედინების მოდელირება დიდი სირთულე იყო. „როდესაც გაქვს მთავარი გზის განივი კვეთა და განსხვავებული კვეთა მეორად გზაზე, ხშირად პრობლემური იყო მათი შესაბამისობაში მოყვანა. გეოდეზისტი და დიზაინერი მაქსიმალურად ცდილობდნენ დაახლოებას, თუმცა საბოლოოდ ოპერატორს უწევდა გზაჯვარედინების “ფრისტაილში” მოდელირება.“
ამჟამად, გუდმუნდსონი იყენებს Trimble Business Center-ის ფუნქციონალს (მონაცემთა დათვლისა და ობიექტის მოდელირების ხელსაწყო), რომელიც საშუალებას აძლევს თითოეული გზის მონაკვეთისთვის შეარჩიოს კონკრეტული მახასიათებლები და პირდაპირ დაურთოს ისინი მოდელს. თითოეული კავშირი შეიძლება ხელით დარეგულირდეს ან შაბლონიდან დაიტვირთოს. ასევე შესაძლებელია სავალი ნაწილის სიგანისა და დაქანების, როგორც გზის, ასევე გვერდითი ზოლის მახასიათებლების შეცვლა. როდესაც ერთი მონაკვეთი მზად არის, შესაძლებელია მისი პარამეტრების კოპირება და სხვა მონაკვეთებზე გადატანა. ასევე შესაძლებელია შემოსასვლელი და გამოსასვლელი რადიუსების შეცვლა, მოხვევის ზოლების, ბორდიურის სიმაღლისა და საფეხმავლო ბილიკების სწრაფი დამატება.
გუდმუნდსონის შეფასებით, საშუალო ზომის ობიექტზე, სადაც ხუთიდან ათამდე მანქანაა ჩართული, თითოეული დიზაინის ცვლილებაზე საშუალოდ 4 საათს ზოგავს.
- კომუნიკაციების კოორდინაცია რთულ პროექტებზე
ზუსტი ობიექტის მონაცემების კოორდინაცია და გაზიარება მთელ გუნდში ამცირებს შრომას ყველა ჩართული მხარისთვის. როდესაც ხელით მონაცემთა დამუშავება მცირდება და დუბლირებული სამუშაოები იხსნება, პროექტის კოორდინაცია გაცილებით შეუფერხებლად მიმდინარეობს.
ბოლო პერიოდში, Norconsult-მა BIM გამოიყენა ერთ-ერთ დიდ კოორდინირებულ პროექტში ეფექტიანობის გასაუმჯობესებლად. კომპანია პასუხისმგებელი იყო მთელი უბნის ინფრასტრუქტურაზე — არა მხოლოდ ქუჩებზე, გზებზე, წყალმომარაგებასა და წყალარინებაზე, ლანდშაფტზე და წვიმის წყლის მენეჯმენტზე, არამედ ნარჩენების ვაკუუმური სისტემის, ცენტრალური გათბობის, ოპტიკის და განათების კოორდინაციაზეც. მათივე პასუხისმგებლობა იყო მიწაში არსებული კომუნიკაციების ტექნიკური კოორდინაციაც.
„გზებსა და წყალარინებას ვაპროექტებთ Novapoint-ით [Trimble-ის სამოქალაქო BIM დიზაინის პროგრამული უზრუნველყოფა], შემდეგ კი ყველა დისციპლინის მონაცემებს ვაერთიანებთ და წარმოვადგენთ Quadri-ში [Trimble-ის სამოქალაქო BIM კოლაბორაციული პლატფორმა]. ასევე ვახდენთ სხვადასხვა ქსელებს შორის კომუნიკაციების კოორდინაციას და ვსარგებლობთ Quadri-ის შეჯახების კონტროლის ფუნქციით,“ — ამბობს ალექსანდერ სვენსონი, Norconsult-ის BIM პროექტის მენეჯერი.
- პრობლემების გადაწყვეტა ოფისში, და არა ობიექტზე
ინფრასტრუქტურულ პროექტებში ცვლილებები გარდაუვალია. თუმცა შეცდომები, რომლებიც გავლენას ახდენს ბიუჯეტსა და ვადებზე, ხშირად თავიდან აცილებადია. მრავალი სამოქალაქო საინჟინრო კომპანია იყენებს BIM ტექნოლოგიებს, რათა თავიდან აიცილოს მუშაობა შეცდომები და წინასწარ აღმოაჩინოს პრობლემები მშენებლობის დაწყებამდე.
როგორც განმარტავს მარტინ კარლსონი, Norconsult-ის გზების ინჟინერი, Civil 3D-სა და Quadri-ის გამოყენებისას:
„ჩვენ ახლა ზუსტად ვხედავთ, რას ვაკეთებთ და ბევრად უკეთესად შეგვიძლია დავაპროექტოთ ის, რაც გვინდა. გვაქვს დიზაინის უწყვეტი ხარისხის კონტროლი. იმ წამსვე ვამჩნევთ, თუ ჩვენი დიზაინი რაღაცას ეჯახება, თუ საკანალიზაციო ჭის ადგილმდებარეობა არასწორია ან განათების ბოძი უცნაურად არის განთავსებული. ამასთანავე, მოდელიდან შესაძლებელია ყველა საჭირო მონაცემის ამოღება — სრულიად უფასოდ.“
Norconsult BIM მოდელებს ხშირად სთავაზობს კლიენტებს შეხვედრებისას, რაც კოორდინაციას ამარტივებს. ამის შედეგად მათ მინიმუმამდე დაიყვანეს დიზაინის შეცდომები და ასევე შეამცირეს სამშენებლო ხარჯები.
„ყოველთვის დარწმუნებული ხარ, რომ მუშაობ არსებულ მონაცემთა უახლეს ვერსიასთან. ეს ამცირებს არასწორი ინფორმაციის გამოყენების რისკს და უზრუნველყოფს მაქსიმალურ სიზუსტეს,“ — აღნიშნავს ალექსანდერ სვენსონი, Norconsult-ის გზების ინჟინერი.
მიუხედავად იმისა, რომ ამერიკის შეერთებული შტატები BIM-ის დანერგვის ტემპით ზოგიერთ სხვა ქვეყანას ჩამორჩება, მრავალი ინდუსტრიული ასოციაცია, ფედერალური უწყება და შტატური სატრანსპორტო დეპარტამენტი (DOT) ციფრულ მიწოდებაზე გადადის. აშშ-ის შტატური გზებისა და ტრანსპორტის უწყებათა ასოციაცია (AASHTO) 17 შტატთან ერთად მუშაობს BIM-ის სტანდარტიზაციაზე ხიდებისა და კონსტრუქციებისთვის, და ინდუსტრიული მონაცემთა სტანდარტის (IFC) გამოშვება 2021 წლისთვის იყო დაგეგმილი.
რადგან სულ უფრო მეტი უწყება ხედავს BIM მოდელების, ციფრული ნახაზებისა და სხვა ინოვაციური ციფრული ტექნოლოგიების ღირებულებას, ხოლო ინფრასტრუქტურული პროექტები სულ უფრო რთული და რეგულირებადი ხდება — ჭკვიანი სამოქალაქო ინჟინრები და კონტრაქტორები მიყვებიან ამ ტენდენციას და აქტიურად ცდილობენ თანამშრომლობისა და მშენებლობის ოპტიმიზაციას BIM-ის მეშვეობით.
სტატიის წყარო: www.tekla.com